Hogeschooldocent over de toekomst van vervolgonderwijs na corona
De coronacrisis heeft het hoger onderwijs voorgoed veranderd, zegt hogeschooldocent Peter van Dijk. Hij doceert al vijftien jaar aan een hogeschool in Utrecht en ziet dagelijks hoe studenten worstelen met de nasleep. Hybride lessen, uitgestelde stages en een digitaal gat in hun ontwikkeling: de effecten stapelen zich op.
Veranderde startpositie voor nieuwe studenten
De coronacrisis heeft het hoger onderwijs voorgoed veranderd, zegt hogeschooldocent Peter van Dijk.
Veel eerstejaars missen basiskennis die vroeger vanzelfsprekend was. Van Dijk merkt dat vooral bij vakken die rekenen of schrijven vragen. "Studenten die in 2020 en 2021 hun eindexamen deden, hebben minder oefening gehad in grote toetsen onder tijdsdruk." Dat verschil blijft zichtbaar in de eerste semesters.
Een deel van die groep haalt het eerste jaar nog, maar een andere groep valt vroegtijdig uit. de drukste weken voor het eindexamen spelen daarin een grotere rol dan vroeger, omdat de voorbereiding thuis plaatsvond zonder directe begeleiding.
Meer nadruk op digitale vaardigheden
De docent verwacht dat digitale toetsen sneller doorgang vinden dan veel instellingen nu denken. "Schriftelijke examens verdwijnen niet, maar de combinatie met online varianten wordt standaard." Hij verwijst daarbij naar lopende experimenten met adaptieve toetsen die realtime feedback geven.
Studenten die al gewend zijn aan online platforms hebben hier voordeel bij. Tegelijkertijd vraagt Van Dijk zich af of iedereen even goed meekomt. "Niet elke leerling heeft thuis een rustige plek of stabiel internet gehad."
Stage en praktijkonderwijs onder druk
De grootste zorg ligt bij de praktijkcomponent. Stages werden massaal geannuleerd of verkort. Van Dijk ziet dat werkgevers nu strengere eisen stellen aan nieuwe instromers. "Ze vragen vaker naar aantoonbare praktijkervaring, terwijl die juist ontbrak."
Een aantal opleidingen compenseert met gesimuleerde projecten, maar dat vervangt het echte werkveld niet. Van mbo naar hbo wordt daardoor voor sommige studenten lastiger, omdat de overstap al een sprong in abstractie vraagt.
Wat blijft en wat verandert
Van Dijk gelooft niet in een volledige terugkeer naar pre-corona. Hybride onderwijs blijft bestaan, al is de uitvoering nog rommelig. "De vraag is niet meer óf we digitaal werken, maar hoe we dat goed doen zonder studenten te verliezen."
Daarnaast pleit hij voor meer aandacht voor mentale gezondheid in het curriculum. Universiteiten en hogescholen moeten volgens hem structureel ruimte maken voor reflectie, in plaats van alleen extra counselors aanstellen.
Of de huidige lichtingen de schade helemaal inhalen, durft hij niet te zeggen. "We meten nu pas de eerste echte cohorten. Over vijf jaar weten we pas echt wat corona betekende voor de kwaliteit van het vervolgonderwijs."